Στην κόψη του ξυραφιού κινείται η διαδικασία της συμμετοχής των ιδιωτών επενδυτών στο «κούρεμα» του ελληνικού χρέους. Στο Μαξίμου κάνουν την... προσευχή τους η συμμετοχή να φθάσει το 75% ώστε να ενεργοποιηθούν οι ρήτρες κινδύνου. Εάν δεν γίνει αυτό, τότε τα πράγματα προχωράνε προς την κατεύθυνση της ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας, με συνέπειες που δεν είναι επακριβώς προβλέψιμες.
Στην κυβέρνηση δεν θέλουν ούτε να σκέφτονται τι μπορεί να συμβεί εάν η συμμετοχή δεν πιάσει το απαιτούμενο ποσοστό. Το νομικό πλαίσιο επιτρέπει το «κούρεμα» εάν η συμμετοχή ξεπεράσει το 66%, αλλά οι ρήτρες κινδύνου δεν μπορούν να ενεργοποιηθούν εάν το ποσοστό είναι κάτω του 75%. Τι γίνεται σε αυτή την περίπτωση; Θα πρέπει να αλλάξει το νομικό πλαίσιο και συνεπώς να ανασκευαστεί η πρόταση για το PSI κάνοντας την κατάσταση... μπάχαλο.
Έτσι, το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF), σε συνεργασία με τις ελληνικές αρχές, ασκεί πιέσεις ώστε να λήξει η διαδικασία σήμερα το βράδυ. Προς στιγμήν δημιουργήθηκε... χάος όταν μερικές ΔΕΚΟ εξαιρέθηκαν από το πρόγραμμα και ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος - για προεκλογικούς, πιθανότατα, λόγους - φάνηκε να συναινεί. Αυτό εξαγρίωσε συγκεκριμένους τραπεζίτες στην Ελλάδα, αλλά και το IIF, που ζήτησαν να μην εξαιρεθεί κανείς γιατί ο στόχος του 75% θα κινδύνευε.
Ανασκεύασε
Αυτό δηλαδή που προσπάθησε να κάνει ο Βενιζέλος ήταν να εξαιρέσει μέρος δανείων προβληματικών ΔΕΚΟ που κατείχαν συγκεκριμένες ελληνικές τράπεζες από τις ρήτρες κινδύνου (θα συμμετείχαν δηλαδή μόνο εάν ήθελαν), προκαλώντας την αντίδραση των υπολοίπων, οι οποίοι τον κατηγόρησαν για μεροληπτική συμπεριφορά υπέρ συγκεκριμένων τραπεζιτών.
Έτσι το υπουργείο Οικονομικών υποχρεώθηκε να ανασκευάσει και να βάλει στο «κούρεμα» όλα τα ομόλογα που διέπονται από το ελληνικό δίκαιο, ακόμη και δάνεια προς προβληματικές ΔΕΚΟ.
Στο PSI συμπεριλήφθηκαν, πέραν των κρατικών ομολόγων, και 36 δάνεια που έχουν χορηγήσει τράπεζες σε ΟΣΕ (19), ΟΑΣΑ (8) και ΕΑΣ (9), ύψους 13 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ο Βενιζέλος προσπάθησε να υπεραμυνθεί της απόφασής του, λέγοντας ότι η εξαίρεση έγινε γιατί τα συγκεκριμένα δάνεια πραγματοποιήθηκαν σε ιαπωνικό νόμισμα (γιεν) και χρειαζόταν χρόνος μέχρι να ενεργοποιηθούν οι ρήτρες. Όμως η αδέξια κίνηση του υπουργού Οικονομικών έσπειρε την εντύπωση στις αγορές ότι όσοι κάτοχοι ελληνικών ομολόγων διέπονταν από ξένο δίκαιο θα μπορούσαν να εξαιρεθούν.
Με το μπάχαλο σε εξέλιξη παρενέβη ο Παπαδήμος, που ζήτησε χθες βράδυ να βρεθεί νομική φόρμουλα ώστε να μην υπάρχει καμία δυνατότητα εξαίρεσης από το «κούρεμα». Η νομική φόρμουλα βρέθηκε και αμέσως μετά ο Βενιζέλος ενημέρωσε τους τραπεζίτες, για να καταφέρει να αποσπάσει τελικά τη συμμετοχή των έξι μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών στο πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων. Μάλιστα οι πληροφορίες λένε ότι δύο τράπεζες, η Εθνική και η Πειραιώς, δήλωσαν ότι θα έχουν 100% εθελοντική συμμετοχή, στηρίζοντας έτσι την προσπάθεια της Ελλάδας. Παρόμοια πρόθεση εξέφρασαν Eu-robank και Alpha.
Οι ελληνικές τράπεζες κατέχουν αθροιστικά ελληνικά κρατικά ομόλογα ονομαστικής αξίας 45 δισ. ευρώ καθώς και το 60% περίπου των ομολογιακών δανείων προς ΟΣΕ, ΟΑΣΑ και ΕΑΣ, ύψους 13 δισ. ευρώ.
Οι τέσσερις μεγάλες τράπεζες κατέχουν κρατικά ομόλογα 31,5 δισ. ευρώ. Για όσα λήγουν έως το 2020, και ανέρχονται σε 25,5 δισ. ευρώ, έχουν ήδη προχωρήσει σε απομείω-ση αξίας κατά 21% και τα αποτιμούν στο 79% της ονομαστικής τους αξίας. Τα υπόλοιπα 6 δισ. ευρώ είναι αποτιμημένα σε τιμές κτήσης.
Οι Γερμανοί
Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση διέρρεε ότι υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία του προγράμματος, οι Γερμανοί από την πλευρά τους διέρρεαν στα ξένα ΜΜΕ κλίμα επιφυλάξεων και ότι υπάρχει περίπτωση η Ελλάδα, στις 20 Μαρτίου, να αναγκαστεί να κηρύξει στάση πληρωμών.
Βεβαίως οι κύκλοι αυτοί εκφράζουν σε μεγάλο βαθμό και τις... φιλοδοξίες του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος δεν επιθυμεί την επιτυχία του PSI παρά τις περί του αντιθέτου δηλώσεις.
Όπως έχουμε γράψει στο παρελθόν, ο Σόιμπλε, με την υποστήριξη της Ολλανδίας και της Φινλανδίας, θα ήθελε την ακύρωση του εθελοντικού χαρακτήρα του προγράμματος, ώστε να γίνει ένα μεγάλο υποχρεωτικό κούρεμα που θα ξεπερνά το 80%. Αυτό θα φέρει την Ελλάδα σε καθεστώς ελεγχόμενης αλλά... πλήρους πτώχευσης και θα ανοίξει το παράθυρο εθελοντικής εξόδου μας από τη ζώνη του ευρώ.
Με δεδομένες αυτές τις φιλοδοξίες – οι οποίες άλλωστε ποτέ δεν έγινε σοβαρή προσπάθεια να κρυφτούν – ο Παπαδήμος προσπαθεί να κινείται συντονισμένα με όσους ηγέτες θέλουν να μπλοκάρουν τις γερμανικές βλέψεις.
Πάντως, τίποτε δεν μπορεί να ξεκαθαρίσει πριν από σήμερα το απόγευμα, καθώς ένα μεγάλο ποσοστό συμμετοχής ξένων επενδυτών αναμένεται ότι θα δηλώσει «παρών» την τελευταία στιγμή.
Το... Plan B
Ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ δήλωσε στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. την περασμένη Παρασκευή ότι υπάρχει Σχέδιο Β σε περίπτωση που το ποσοστό στο πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων δεν πιάσει τον απαιτούμενο στόχο του 75%.
Αν και η κυβέρνηση προσπάθησε να αποσιωπήσει το γεγονός - διότι όντως μια τέτοια δήλωση ήταν άκαιρη -, το σχέδιο υπάρχει. Είναι μια νομική φόρμουλα που θα ανασκευάσει το ύψος του ποσοστού συμμετοχής και θα δίνει επτά μέρες επιπλέον διορία για νέες συμμετοχές.
Βέβαια το Σχέδιο Β υπάρχει στα χαρτιά, όμως, όπως εξηγούν κυβερνητικά στελέχη, κανείς δεν ξέρει πώς θα αντιδράσουν οι αγορές την Παρασκευή, εάν το PSI δεν πιάσει τον στόχο του.
